Przejdź do treści
Zwiedzamy Ateny
Wycieczki z Aten

Kanał Koryncki: most, bungee i wycieczki łodzią

Redakcja Zwiedzamy Ateny6 min czytania
Kanał Koryncki
Fot. Berthold Werner, CC BY-SA 3.0

Kanał Koryncki ma 6,34 km długości i przecina wąski przesmyk między Peloponezem a resztą Grecji. Z tego tekstu dowiesz się, jak powstał, co zobaczysz z mostu, na czym polega zanurzany most w Isthmii i jak wybrać wycieczkę łodzią. Na końcu znajdziesz praktyczne wskazówki, od czego zacząć planowanie.

Czym jest Kanał Koryncki i gdzie leży?

Kanał Koryncki to sztuczna droga wodna w Grecji. Łączy Zatokę Koryncką na zachodzie z Zatoką Saronicką na wschodzie. Przecina Przesmyk Koryncki, czyli wąski pas lądu, i oddziela Peloponez od reszty lądu greckiego. Przez to Peloponez praktycznie staje się wyspą.

Kanał ma 6,34 km długości i nie ma śluz, ponieważ wykopano go na poziomie morza. Został oddany do użytku 25 lipca 1893 roku. Dziś jest przede wszystkim atrakcją turystyczną, a jego znaczenie gospodarcze jest niewielkie.

Dla wielu osób najprostszy dojazd zaczyna się w Atenach. Kanał często pojawia się w programach wycieczek z Aten, zwykle jako krótki przystanek w drodze na Peloponez. Warto jednak wiedzieć, że kanał da się zobaczyć także na własną rękę.

Jak powstał pomysł przekopania przesmyku?

Pomysł przekopania przesmyku ma w Grecji długą historię. W VII wieku przed naszą erą tyran Periander z Koryntu rozważał budowę kanału, ale zrezygnował z powodu ogromnych kosztów i trudności. Zamiast tego zbudował Diolkos, kamienną drogę, po której przeciągano statki z jednego brzegu na drugi.

Kolejni władcy też marzyli o kanale. Diadoch Demetriusz Poliorketes porzucił plan, gdy jego geodeci obawiali się zalania przez morza o różnych poziomach. Juliusz Cezar rozważał przekop, ale został zamordowany, zanim zaczął pracę. Kaligula zlecił ekspertyzę w 40 roku, której wnioski były błędne.

Najpoważniejszą próbę podjął cesarz Neron w 67 roku. Osobiście wbił kilof w ziemię, a prace prowadzili jeńcy wojenni z Judei, około 6000 osób. Kiedy Neron zmarł wkrótce potem, budowę porzucono. Ślad tej pracy, płaskorzeźba przedstawiająca Herkulesa, zachował się po północnej stronie wykopu.

Jak budowano kanał w XIX wieku?

Idea wróciła po uzyskaniu przez Grecję niepodległości od Imperium Osmańskiego w 1830 roku. Ioannis Kapodistrias zlecił ocenę projektu francuskiemu inżynierowi, ale koszt, oszacowany na 40 milionów franków złota, był dla młodego państwa zbyt wysoki. Impuls dało otwarcie Kanału Sueskiego w 1869 roku.

W 1870 roku rząd premiera Thrasyvoulosa Zaimisa uchwalił ustawę zezwalającą na budowę. Prace ruszyły w 1881 roku, a uroczyste rozpoczęcie odbyło się 23 kwietnia 1882 roku w obecności króla Jerzego I. Wkrótce pojawiły się problemy finansowe. Francuska firma, która wcześniej próbowała kopać Kanał Panamski, zbankrutowała, a banki odmówiły pożyczek.

Budowę wznowiono w 1890 roku, kiedy projekt przejęła grecka firma. Głównymi inżynierami byli István Türr i Béla Gerster. Kanał oddano 25 lipca 1893 roku, po jedenastu latach pracy.

Jakie wymiary ma kanał?

Najważniejsze parametry kanału przedstawia poniższa tabela.

Parametr Wartość
Długość 6,34 km
Szerokość przy powierzchni wody 24,6 m
Szerokość na dnie 21,3 m
Głębokość 8 m
Wysokość skalnych ścian nad poziomem morza 90 m
Nachylenie ścian około 80 stopni
Wysokość przęseł nad kanałem około 45 m
Oszczędność drogi wokół Peloponezu 700 km

Te wymiary mają praktyczne skutki. Statki o dużym zanurzeniu nie mogą przepłynąć, a maksymalne zanurzenie to 7,3 m. Większe jednostki muszą być holowane przez holowniki. Ruch odbywa się jednym pasem, w jednym kierunku naraz. Nad kanałem przebiegają linia kolejowa, droga i autostrada.

Kanał Koryncki: punkt widokowy na moście i zanurzany most w Isthmii

Najlepsze miejsce do oglądania kanału to most przy Isthmii, po południowo-wschodniej stronie. Ma tam najlepsze udogodnienia, w tym tarasy, z których widać, jak most opada pod wodę. Stamtąd dobrze widać strome skalne ściany kanału.

Na obu końcach kanału działają zanurzane mosty, zbudowane w 1988 roku na poziomie morza. Jeden znajduje się przy wschodnim porcie Isthmia, drugi przy zachodnim porcie Poseidonia. Gdy przepływa statek, most zanurza się, a po przejściu wraca na swoje miejsce.

Warto połączyć wizytę z Isthmią. To stanowisko archeologiczne z sanktuarium Posejdona, gdzie odbywały się Igrzyska Istmijskie. W starożytności były one drugie co do znaczenia po igrzyskach w Olimpii. Zasady przejazdu mostów zmieniają się, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny i zasady przejazdu mostów zanurzanych na oficjalnej stronie zarządcy kanału.

Wycieczki łodzią i skoki na linie: co wybrać?

Kanał jest używany głównie przez mniejsze łodzie rekreacyjne i łodzie turystyczne. Najlepszym sposobem, by zobaczyć jego skalne ściany z bliska, jest wycieczka łodzią. Taka wyprawa trwa zwykle krótko, a widok z wody robi wrażenie.

Przy kanale oferowane jest też bungee, czyli skok na linie z mostu. Dla części osób to główny powód wizyty, dla innych nieistotny dodatek. Przed rezerwacją sprawdź, kto organizuje skoki i na jakich zasadach:

  • wycieczka łodzią daje widok z wody i najbliższy kontakt ze ścianami,
  • most i tarasy dają widok z góry i najlepsze zdjęcia opadającego mostu,
  • skok na linie wymaga zgody na warunki organizatora i znajomości zasad bezpieczeństwa.

Oferta zmienia się z sezonu na sezon, dlatego szczegóły warto sprawdzić na stronie operatora, gdzie znajduje się aktualna oferta skoków na linie i wycieczek łodzią.

Postój w drodze na Peloponez: co zobaczyć w Koryncie?

Nowe miasto Korynt jest portem bez większych atrakcji. Zabytki znajdują się około 5 km dalej, w starożytnym Koryncie. Tam zobaczysz Muzeum Archeologiczne i stanowisko. Najbardziej rozpoznawalna jest Świątynia Apollona, zbudowana około 560 roku przed naszą erą na skalnym wzgórzu. To jedna z najwcześniejszych świątyń doryckich w Grecji. Dziś zachowało się siedem stojących kolumn.

Starożytne kamienne kolumny świątyni pod bezchmurnym, błękitnym niebem
Starożytny Korynt, ruiny świątyni Apolla Fot. Ploync, CC BY 3.0
Piaszczyste wybrzeże z samotnym drzewem i ławką z widokiem na błękitne morze oraz góry w tle
Wybrzeże Peloponezu, ławka pod drzewem z widokiem na morze i góry Fot. Tesla Delacroix, CC BY-SA 4.0

Na terenie stanowiska są też Fontanna Peirene, według legendy nazwana od nimfy, oraz Odeon z I wieku naszej ery. Niedaleko świątyni znajduje się fontanna Glauke, nazwana od córki króla Kreona.

Nad miastem góruje Akrokorynt, skalny akropol o nazwie "Górny Korynt". Uchodzi za najokazalszy akropol na lądzie greckim, był zasiedlony od czasów archaicznych do początku XIX wieku. Na dalszą trasę po Peloponezie warto zobaczyć Nafplio, dobrą bazę do Epidauros i Myken.

Dlaczego kanał nie przyniósł oczekiwanego ruchu i co go zamykało?

Kanał od początku miał trudności. Wąskie wejście, wiatr wpadający między wysokie ściany i silne pływy między zatokami zniechęcały żeglarzy i przewoźników. Planowano ruch około 4 milionów ton netto rocznie, ale w 1906 roku przepłynęło tylko pół miliona ton.

Skalne ściany są niestabilne, bo przecinają podatne na osuwanie się skały w aktywnej strefie sejsmicznej. Fale od statków podmywały brzegi, więc trzeba było budować mury oporowe. W latach od 1893 do 1940 kanał był zamykany łącznie przez cztery lata na prace naprawcze. W 1923 roku do wody osunęło się 41 tysięcy metrów sześciennych materiału, a usuwanie zajęło dwa lata.

W czasie II wojny światowej kanał ucierpiał mocno. W kwietniu 1941 roku niemieccy spadochroniarze i szybowcowie próbowali zająć most. Brytyjczycy wysadzili go, a włoski batalion odbudował przeprawę w 25 dni. W październiku 1944 roku wycofujące się wojska niemieckie zablokowały kanał. Prace nad jego oczyszczeniem prowadziła amerykańska armia od listopada 1947 roku, a 7 lipca 1948 roku kanał otwarto dla małych jednostek. Obecny status kanału warto sprawdzić przed wyjazdem na stronie zarządcy, Corinth Canal S.A.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Zacznij od terminu, bo to on decyduje o wszystkim innym. Sprawdź status kanału i mostów, zanim zaplanujesz resztę dnia. Kanał bywał zamykany po osuwiskach, więc plan awaryjny jest dobrym pomysłem.

Następnie wybierz, na czym ci zależy. Jeśli najważniejsze są zdjęcia, wybierz most i tarasy przy Isthmii. Jeśli chcesz zobaczyć skały z bliska, wybierz wycieczkę łodzią. Jeśli interesuje cię adrenalina, sprawdź ofertę skoków na linie.

Na koniec ułóż trasę. Kanał dobrze łączy się z przystankiem w Koryncie. Jeśli planujesz dalszą część wyjazdu, możesz rozważyć też Delfy, które leżą w innym kierunku, poza Peloponezem. Każdy dzień zaplanuj tak, żeby nie wymagał biegu między odległymi miejscami.

Krótko o tym, o co się pyta

Czy kanał da się zobaczyć bez wycieczki łodzią?
Tak. Najlepszy widok daje most i tarasy przy Isthmii, z których widać, jak zanurzany most opada pod wodę.
Jak długi jest Kanał Koryncki?
Kanał ma 6,34 km długości. Przechodzi bez śluz, bo wykopano go na poziomie morza.
Dlaczego mówi się, że Peloponez stał się wyspą?
Kanał przecina Przesmyk Koryncki, który wcześniej łączył Peloponez z resztą lądu greckiego. Po jego przekopaniu półwysep jest odcięty od lądu wodą.
Ile trwała budowa kanału w XIX wieku?
Prace prowadzono od 1881 roku. Kanał oddano do użytku 25 lipca 1893 roku, po jedenastu latach pracy z przerwami.
Czy kanał jest zawsze otwarty?
Nie. Kanał bywał zamykany z powodu osuwisk skalnych ścian, a jego status warto sprawdzić przed wyjazdem.
Czy warto zatrzymać się w Koryncie po drodze?
Tak, zwłaszcza jeśli interesuje cię starożytność. Świątynia Apollona i Akrokorynt leżą w starożytnym mieście, kilka kilometrów od nowego Koryntu.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też